Υπάρχουν αυτή τη στιγμή 3 ειδών τεστ:
1. Το μοριακό τεστ PCR, το οποίο ανιχνεύει το RNA του ιού στον ρινοφάρυγγα του ασθενούς. Το μοριακό τεστ ανιχνεύει ΕΝΕΡΓΗ νόσο. Έχει πολύ υψηλή ευαισθησία, δηλαδή δίνει σπάνια ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. Από τη στιγμή που κάποιος θα μολυνθεί, ο ιός χρειάζεται κάποιες μέρες για να αναπτυχθεί (φάση επώασης). Αυτό σημαίνει ότι εάν το τεστ γίνει πολύ νωρίς, μπορεί το ιικό φορτίο να είναι ακόμα πολύ χαμηλό και το τεστ να μην τον ανιχνεύσει. Η ευαισθησία του μοριακού τεστ είναι εξαιρετικά μεγάλη όταν αυτό γίνεται τουλάχιστον από την 5η έως 7η ημέρα μετά από την επαφή με κάποιο κρούσμα.
Το τεστ PCR γίνεται με λήψη είτε ρινικού, είτε φαρυγγικού επιχρίσματος από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας. Παράγοντες που συντελούν σε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα είναι η κακή τεχνική λήψης, η χαμηλή εμπειρία στα κέντρα που διενεργούν το τεστ και η χρήση παραλλαγών της PCR που δίνουν πιο γρήγορα αποτελέσματα.
Οπότε, αν κάποιος έχει εκτεθεί σε σημαντικό κίνδυνο μετάδοσης, ΔΕΝ τον καλύπτει το αρνητικό μοριακό τεστ. Οφείλει να συνεχίσει τον αυτοπεριορισμό και τις προφυλάξεις, επειδή μπορεί να ανήκει στο 10 έως 20% των ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων.
Το μοριακό τεστ έχει 100% ειδικότητα. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει ποτέ ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Δηλαδή αν σε βγάλει θετικό …είσαι θετικός !
2. Το γρήγορο τεστ αντιγόνου (rapid test), το οποίο ανιχνεύει αντιγόνα (πρωτεϊνες) της επιφάνειας του ιού στον ρινοφάρυγγα του ασθενούς. Το rapid τεστ αντιγόνου ανιχνεύει ΕΝΕΡΓΗ νόσο. Έχει χαμηλότερη ευαισθησία από την pcr, δηλαδή δίνει περισσότερα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. Η ευαισθησία του όμως είναι πολύ υψηλή, τουλάχιστον 80%, όταν ο ασθενής έχει συμπτώματα. Έτσι είναι πολύ χρήσιμα όταν θέλουμε να ανιχνεύσουμε γρήγορα τον ιό σε έναν ασθενή που παρουσιάζει συμπτώματα, για παράδειγμα πυρετό.
Το rapid test αντιγόνου γίνεται με λήψη είτε ρινικού, είτε φαρυγγικού επιχρίσματος από κατάλληλα εκπαιδευμένο άτομο.
Το γρήγορο τεστ αντιγόνου έχει πολύ υψηλή ειδικότητα που αγγίζει το 95% (ή και περισσότερο ανάλογα και με την επιδημιολογία της περιοχής), δηλαδή δίνει ελάχιστα ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Δηλαδή αν σε βγάλει θετικό …κατά 95% είσαι θετικός.
Σε κάθε περίπτωση το θετικό αποτέλεσμα rapid test θα πρέπει να επιβεβαιώνεται με μοριακό έλεγχο pcr.
3. Το rapid test ανίχνευσης αντισωμάτων, το οποίο ΔΕΝ ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ ΕΝΕΡΓΗ ΝΟΣΟ ΠΡΙΝ ΠΕΡΑΣΕΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ Η 10η ΜΕΡΑ από τη στιγμή που κάποιος μολυνθεί. Έχει χρησιμότητα κυρίως για επιδημιολογικούς σκοπούς, για να ανιχνεύσουμε το ποσοστό του πληθυσμού που έχει αναπτύξει ανοσία.
Το δείγμα που χρησιμοποιείται στο rapid τεστ αντισωμάτων είναι ορός ή ολικό αίμα. Το ολικό αίμα μπορεί να ληφθεί από φλέβα ή και από τρύπημα σε δάκτυλο.
Τα αντισώματα για το κορονοϊό αναπτύσσονται 10 έως 14 ημέρες μετά από την μόλυνση, οπότε κάθε rapid τεστ αντισωμάτων που γίνεται νωρίτερα …είναι δώρον άδωρον.
Τέλος θα πρέπει να γνωρίζουμε πως δεν υπάρχει στην ιατρική ΚΑΜΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ που να βάζει από μόνη της διάγνωση χωρίς να έχει προηγηθεί εξέταση και εκτίμηση από τον ιατρό. Όπως είδαμε κάθε τεστ, ακόμα και το μοριακό, έχει ποσοστά ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων. Η ιατρική εκτός από γνώση είναι και τέχνη. Η τέχνη της συνδυαστικής σκέψης γνωστών δεδομένων και ευρημάτων από την κλινική εξέταση. Ο ιατρός λοιπόν από την κλινική εξέταση, το λεπτομερές ιστορικό και τη βοήθεια κάποιου τεστ θα σας πει αν πάσχετε από covid19 και όχι το τεστ από μόνο του.
